|
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu(Dernekler İle İlgili Hükümleri)
TÜRK MEDENİ KANUNU
No: 4721 Kabul Tarihi: 22.11.2001 RG:
08.12.2001- 24607
İKİNCİ BÖLÜM:
Dernekler:
A. Kuruluşu:
I. Tanımı:
Madde 56- (Değişik :30.07.2003 tarih ve 4963/31) Dernekler, gerçek
veya tüzel en az yedi kişinin kazanç paylaşma dışında belirli ve
ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, bilgi ve çalışmalarını
sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları, tüzel kişiliğe
sahip kişi topluluklarıdır.
Hukuka veya ahlâka aykırı amaçlarla dernek kurulamaz.
II. Dernek kurma hakkı:
Madde 57- Herkes, önceden izin almaksızın dernek kurma hakkına
sahiptir.
Dernek kurucularının fiil ehliyetine sahip olması gerekir.
III. Tüzük:
Madde 58- Her derneğin bir tüzüğü bulunur.
Dernek tüzüğünde derneğin adı,amacı, gelir kaynakları, üyelik
koşulları, organları ve örgütü ile geçici yönetim kurulunun
gösterilmesi zorunludur.
Dernek tüzüğü, kanunun emredici hükümlerine aykırı olamaz.
Dernek tüzüğünde düzenlenmemiş konularda kanun hükümleri uygulanır.
IV. Tüzel kişiliğin kazanılması:
1. Kazanma anı:
Madde 59- Dernekler, kuruluş bildirimini, dernek tüzüğünü ve gerekli
belgeleri yerleşim yerinin bulunduğu yerin en büyük mülki amirine
verdikleri anda tüzel kişilik kazanırlar.
Kuruluş bildiriminin içeriği ve gerekli belgelerin nelerden ibaret
olduğu, yönetmelikte gösterilir.
2. İnceleme:
Madde 60- Kuruluş bildirimi ve belgelerin doğruluğu ile dernek
tüzüğü, en büyük mülki amir tarafından altmış gün içinde dosya
üzerinden incelenir.
Kuruluş bildiriminde, tüzükte ve kurucuların hukuki durumlarında
kanuna aykırılık veya noksanlık tespit edildiği takdirde bunların
giderilmesi veya tamamlanması derhal kuruculardan istenir. Bu
istemin tebliğinden başlayarak otuz gün içinde belirtilen noksanlık
tamamlanmaz ve kanuna aykırılık giderilmezse; en büyük mülki amir,
yetkili asliye hukuk mahkemesinde derneğin feshi konusunda dava
açması içir durumu Cumhuriyet Savcılığına bildirir. Cumhuriyet
Savcısı mahkemeden derneğin faaliyetinin durdurulmasına karar
verilmesini de isteyebilir.
Kuruluş bildiriminde, tüzükte ve belgelerde kanuna aykırılık veya
noksanlık bulunmaz ya da bu aykırılık veya noksanlık belirli sürede
giderilmiş bulunursa; keyfiyet derhal derneğe yazıyla bildirilir ve
dernek, dernekler kütüğüne kaydedilir.
3. Dernek tüzüğünün ilanı:
Madde 61- Mülga :
4. İlk genel kurul toplantısı:
Madde 62-Dernekler, 60 ıncı maddenin son fıkrası gereğince yapılan
yazılı bildirimi izleyen altı ay içinde ilk genel kurul toplantısını
yapmak ve organlarını oluşturmakla yükümlüdürler.
B. Üyelik:
I. Kazanılması:
1. Kural:
Madde 63- Hiç kimse, bir derneğe üye olmaya ve hiçbir dernek de üye
kabul etmeye zorlanamaz.
2. Koşulları:
Madde 64- (Değişik :30.07.2003 tarih ve 4963/32) Fiil ehliyetine
sahip bulunan her gerçek kişi ile tüzel kişiler, derneklere üye olma
hakkına sahiptir.
Yazılı olarak yapılacak üyelik başvurusu, dernek yönetim kurulunca
en çok otuz gün içinde karara bağlanır ve sonuç yazıyla başvuru
sahibine bildirilir. Başvurusu kabul edilen üye, bu amaçla tutulacak
deftere kaydedilir.
II. Sona ermesi:
1. Kendiliğinden:
Madde 65- Üyelik için kanunda veya tüzükte aranılan nitelikleri
sonradan kaybedenlerin dernek üyeliği kendiliğinden sona erer.
2. Çıkma ile:
Madde 66-(Değişik :30.07.2003 tarih ve 4963/33) Hiç kimse, dernekte
üye kalmaya zorlanamaz. Her üye yazılı olarak bildirmek kaydıyla,
dernekten çıkma hakkına sahiptir.
3. Çıkarılma ile:
Madde 67-Tüzükte üyelerin çıkarılma sebepleri gösterilebilir.
Tüzükte çıkarma sebepleri gösterilmişse, çıkarma kararına bu
sebeplerin haklı sayılmayacağı iddiasıyla itiraz edilemez.
Tüzükte çıkarma düzenlenmemişse üye, ancak haklı sebeple
çıkarılabilir. Bu çıkarma kararına, haklı sebep bulunmadığı ileri
sürülerek itiraz edilebilir.
III. Kapsamı:
1. Üyelerin hakları:
a. Eşitlik ilkesi:
Madde 68- Dernek üyeleri eşit haklara sahiptirler. Dernek, üyeleri
arasında dil, ırk, renk, cinsiyet, din ve mezhep, aile, zümre ve
sınıf farkı gözetilemez; eşitliği bozan veya bazı üyelere bu
sebeplerle ayrıcalık tanıyan uygulamalar yapamaz.
Her üyenin, derneğin faaliyetlerine ve yönetimine katılma hakkı
vardır.
Dernekten çıkan veya çıkarılan üye, dernek malvarlığında hak iddia
edemez.
b. Oy hakkı:
Madde 69- Her üyenin genel kurulda bir oy hakkı vardır; üye, oyunu
şahsen kullanmak zorundadır.
Onursal üyelerin oy hakkı yoktur.
2. Üyelerin yükümlülükleri:
a. Ödenti verme borcu:
Madde 70- Üyelerin ödenti verme borcu tüzükle düzenlenir. Tüzükte
düzenleme yoksa üyeler, dernek amacının gerçekleşmesi ve borçlarının
karşılanması için zorunlu ödentilere eşit olarak katılırlar.
Dernekten çıkan veya çıkarılan üye, üyelikte bulunduğu sürenin
ödentisini vermek zorundadır.
Onursal üyeler ödenti vermek zorunda değildir.
b. Diğer yükümlülükler:
Madde 71- Üyeler, dernek düzenine uymak ve derneğe sadakat
göstermekle yükümlüdürler.
Her üye, derneğin amacına uygun davranmak, özellikle amacın
gerçekleşmesini güçleştirici veya engelleyici davranışlardan
kaçınmakla yükümlüdür.
C. Organlar :
I. Genel olarak:
Madde 72- Derneğin zorunlu organları, genel kurul, yönetim kurulu ve
denetim kuruludur.
Dernekler zorunlu organları dışında başka organlar da
oluşturabilirler. Ancak bu organlara zorunlu organların görev, yetki
ve sorumlulukları devredilemez.
II. Genel Kurul:
1. Niteliği ve oluşumu:
Madde 73- Genel kurul, derneğin en yetkili karar organı olup;
derneğe kayıtlı üyelerden oluşur.
2. Toplanması:
a. Olağan toplantı:
Madde 74- Genel kurul, tüzükte belirtilen zamanda yönetim kurulunun
çağrısı üzerine toplanır.
Olağan genel kurul toplantılarının en geç üç yılda bir yapılması
zorunludur.
b. Olağanüstü toplantı:
Madde 75- Genel kurul, yönetim veya denetim kurulunun gerekli
gördüğü hallerde veya dernek üyelerinden beşte birinin yazılı
başvurusu üzerine, yönetim kurulunca olağanüstü toplantıya çağrılır.
Yönetim kurulu, genel kurulu toplantıya çağırmazsa; üyelerden
birinin başvurusu üzerine sulh hakimi, üç üyeyi genel kurulu
toplantıya çağırmakla görevlendirir.
c. Toplantısız veya çağrısız alınan kararlar:
Madde 76-Bütün üyelerin bir araya gelmeksizin yazılı katılımıyla
alınan kararlar ile dernek üyelerinin tamamının kanunda yazılı çağrı
usulüne uymaksızın bir araya gelerek aldığı kararlar geçerlidir.
Bu şekilde karar alınması olağan toplantı yerine geçmez.
3. Toplantıya çağrı:
Madde 77- Genel kurul, yönetim kurulunca, en az onbeş gün önceden
toplantıya çağrılır.
Bu amaçla toplantının günü, saati, yeri ve gündemi üyelere
bildirilir.
Toplantıya çağrı usulü ve toplantının ertelenmesine ilişkin konular,
yönetmelikle düzenlenir.
4. Toplantı yeri ve toplantı yeter sayısı:
Madde 78- Genel kurul toplantıları, tüzükte aksine hüküm olmadıkça,
dernek merkezinin bulunduğu yerde yapılır.
Genel kurul, katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğunun, tüzük
değişikliği ve derneğin feshi hallerinde üçte ikisinin katılımıyla
toplanır; çoğunluğun sağlanamaması sebebiyle toplantının ertelenmesi
durumunda ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak, bu toplantıya
katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları üye tam sayısının
iki katından az olamaz.
Genel kurul toplantısı, bir defadan fazla geri bırakılamaz.
5. Toplantı usulü:
Madde 79- Genel kurul toplantısının açılışından sonra, toplantıyı
yönetmek üzere, bir başkan ve yeteri kadar başkan vekili ile yazman
seçilir.
Genel kurul toplantısında yalnız gündemde yer alan maddeler
görüşülür. Ancak, toplantıda hazır bulunan üyelerin en az onda biri
tarafından görüşülmesi yazılı olarak istenen konuların gündeme
alınması zorunludur.
6. Genel kurulun görev ve yetkileri:
Madde 80- Genel kurul, üyeliğe kabul ve üyelikten çıkarma hakkında
son kararı verir; dernek organlarını seçer ve derneğin diğer bir
organına verilmemiş olan işleri görür.
Genel kurul, derneğin diğer organlarını denetler ve onları haklı
sebeplerle her zaman görevden alabilir.
7. Genel kurul kararları:
a. Karar yeter sayısı:
Madde 81- Genel kurul kararları, toplantıya katılan üyelerin salt
çoğunluğuyla alınır. Şu kadar ki, tüzük değişikliği ve derneğin
feshi kararları, ancak toplantıya katılan üyelerin üçte iki
çoğunluğuyla alınabilir.
b. Oy hakkından yoksunluk:
Madde 82- Hiçbir dernek üyesi, dernek ile kendisi, eşi, üstsoyu ve
altsoyu arasındaki bir hukuki işlem veya uyuşmazlık konusunda
alınması gereken kararlarda oy kullanamaz.
(Değişik :30.07.2003 tarih ve 4963/34)Tüzel kişi adına oy kullanacak
kişi hakkında da yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
c. Kararın iptali:
Madde 83- Toplantıda hazır bulunan ve kanuna veya tüzüğe aykırı
olarak alınan genel kurul kararlarına katılmayan her üye, karar
tarihinden başlayarak bir ay içinde; toplantıda hazır bulunmayan her
üye kararı öğrenmesinden başlayarak bir ay içinde ve her halde karar
tarihinden başlayarak üç ay içinde mahkemeye başvurmak suretiyle
kararın iptalini isteyebilir.
Diğer organların kararlarına karşı, dernek içi denetim yolları
tüketilmedikçe iptal davası açılamaz.
Genel kurul kararlarının yok veya mutlak butlanla hükümsüz sayıldığı
durumlar saklıdır.
III. Yönetim kurulu:
1. Oluşumu:
Madde 84- Yönetim kurulu, beş asıl ve beş yedek üyeden az olmamak
üzere dernek tüzüğünde belirtilen sayıda üyeden oluşur.
Yönetim kurulu üye sayısı, boşalmalar sebebiyle üye tamsayısının
yarısının altına düşerse; genel kurul, kalan yönetim kurulu üyeleri
veya denetim kurulu tarafından bir ay içinde toplantıya çağırılır.
Çağrı yapılmazsa, üyelerden birin istemi üzerine, sulh hakimi, üç
üyeyi genel kurulu toplantıya çağırmakla görevlendirir.
2. Görevleri:
Madde 85- Yönetim kurulu, derneğin yürütme ve temsil organıdır; bu
görevini kanuna ve dernek tüzüğüne uygun olarak yerine getirir.
Temsil görevi, yönetim kurulunca, üyelerden birine veya bir üçüncü
kişiye verilebilir.
IV. Denetim kurulu:
Madde 86- Denetim kurulu, üç asıl ve üç yedek üyeden az olmamak
üzere dernek tüzüğünde belirtilen sayıda üyeden oluşur.
Denetim kurulu, denetleme görevini, dernek tüzüğünde belirtilen esas
ve usullere göre yapar; denetleme sonuçlarını bir raporla yönetim
kuruluna ve genel kurula sunar.
D. Sona erme:
1. Kendiliğinden:
Madde 87- Dernekler, aşağıdaki hallerde kendiliğinden sona erer:
1.Amacın gerçekleşmesi, gerçekleşmesinin olanaksız hale gelmesi veya
sürenin sona ermesi,
2.İlk genel kurul toplantısının kanunda öngörülen sürede yapılmamış
ve zorunlu organların oluşturulmamış olması,
3.Borç ödemede acze düşmüş olması,
4.Tüzük gereğince yönetim kurulunun oluşturulmasının olanaksız hale
gelmesi,
5.Olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üste yapılamaması
Her ilgili, sulh hakiminden, derneğin kendiliğinden sonra erdiğinin
tespitini isteyebilir.
II. Genel kurul kararı ile:
Madde 88- Genel kurul, her zaman derneğin feshine karar verebilir.
III. Mahkeme kararı ile:
Madde 89- Derneğin amacı, kanuna veya ahlaka aykırı hale
gelirse;Cumhuriyet savcısının veya bir ilgilinin istemi üzerine
mahkeme, derneğin feshine karar verir . Mahkeme, dava sırasında
faaliyetten alıkoyma dahil gerekli bütün önlemleri alır.
E. Derneklerin faaliyetleri:
I. Genel olarak:
Madde 90- Dernekler, amaçlarını gerçekleştirmek üzere, tüzüklerinde
belirtilen çalışma konuları ve biçimleri doğrultusunda faaliyette
bulunurlar.
Yasaklanan veya izne bağlı faaliyetlerle ilgili kamu hukuku
nitelikli özel kanun hükümleri saklıdır.
Dernek faaliyetleri ile ilgili yasak ve sınırlamalara aykırılık
halinde, Cumhuriyet savcısının istemiyle mahkemece faaliyetten
alıkoyma kararı verilebilir.
II. Uluslararası faaliyet:
1. Faaliyet serbestliği:
Madde 91. (Değişik: 2.1.2003-4778/34) Dernekler, tüzüklerinde
gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere uluslar arası faaliyette
ve işbirliğinde bulunabilirler, yurt dışında şube açabilirler ve
yurt dışında kurulmuş dernek ve kuruluşlara üye olarak
katılabilirler.
2. Yabancı dernekler :
Madde 92. (Değişik: 2.1.2003-4778/35) Yabancı dernekler, Dışişleri
Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığının izniyle
Türkiye’de faaliyette ve iş birliğinde bulunabilirler, şube
açabilirler, üst kuruluş kurabilir ve kurulmuş üst kuruluşlara
katılabilirler.
III. Yabancıların dernek kurma hakkı:
Madde 93- Türkiye’de yerleşme hakkına sahip olan yabancı gerçek
kişiler, dernek kurabilirler veya kurulmuş derneklere üye
olabilirler.
Onursal üyelik için bu koşul aranmaz.
F. Derneklerin örgütlenmesi:
I. Şube açmaları:
1.Kuruluşu:
Madde 94- Dernekler, gerekli görülen yerlerde genel kurul kararıyla
şube açabilirler. Bu amaçla dernek yönetim kurulunca yetki verilen
en az üç kişilik kurucular kurulu, şube açılacak yerin en büyük
mülki amirine şube kuruluş bildirimini ve gerekli belgeleri verir.
(Mülga fıkra:30.07.2003 tarih ve 4963/34)
2. Şubenin organları ve uygulanacak hükümler:
Madde 95- Her şubede genel kurul ve yönetim kurulu ile denetim
kurulu veya denetçi bulunması zorunludur.
Bu organların görev ve yetkileri ile şubelere ilişkin diğer hususlar
hakkında bu kanun hükümleri uygulanır.
II. Üst kuruluşlar kurmaları:
1. Federasyon:
Madde 96- Federasyonlar, kuruluş amaçları aynı olan en az beş
derneğin amaçlarını gerçekleştirmek üzere üye sıfatıyla bir araya
gelmeleri suretiyle kurulur.
Her federasyonun bir tüzüğü bulunur.
Federasyon kuruluş bildirimi, tüzük ve gerekli belgelerin yerleşim
yerinin en büyük mülki amirine verilmesiyle tüzel kişilik kazanır.
2. Konfederasyon:
Madde 97- Konfederasyonlar, kuruluş amaçları aynı olan en az üç
federasyonun amaçlarını gerçekleştirmek üzere üye sıfatıyla bir
araya gelmeleri suretiyle kurulur.
Her konfederasyonun bir tüzüğü bulunur.
Konfederasyon, kuruluş bildirimi, tüzük ve gerekli belgelerin
yerleşim yerinin en büyük mülki amirine verilmesiyle tüzel kişilik
kazanır.
3. Ortak hükümler:
Madde 98- Dernekler, bağlı oldukları federasyonun; federasyonlar da
bağlı oldukları konfederasyonun genel kurulunda en az üçer üye ile
temsil olunurlar. Temsilci üyeler, ilgili derneklerin ve
federasyonların genel kurullarınca seçilirler.
Federasyon ve konfederasyonlara ilişkin diğer hususlar hakkında bu
Kanun hükümleri uygulanır.
G. Dernek gelirleri:
Madde 99- Dernek gelirleri, üye ödentisi, dernek faaliyetleri
sonucunda veya dernek malvarlığından elde edilen gelirler ile bağış
ve yardımlardan oluşur.
II. Saklı hükümler:
Madde 100- Kamuya yaralı dernekler ve özel kanunlarla kurulan
dernekler hakkındaki özel hükümler saklıdır.
|
|
Etiketler: Avukat Kenan
Uysal, İstanbul, Turkiye, TURKİYE, Türkiye, boşanma, boşanma davası,
boşanma avukatı, boşama uzmanı, boşanma hukuku , sigorta hukuku ,
tazminat hukuku , iş hukuku , ticaret hukuku , miras hukuku ,
gayrimenkul hukuku, hastane sorumluluğu davaları ,emeklilik ve
vatandaşlık hukuku , aile hukuku , avukat büroları , türkiye vergi
hukuku , türkiye boşanma hukuku türkiye sigorta hukuku ,tazminat
hukuku , türkiye iş hukuku , türkiye ticaret hukuku , türkiye miras
hukuku , gayrimenkul hukuku , emeklilik ve vatandaşlık hukuku , aile
hukuku , telif hukuku davaları, telif hukuku, telif hukuku avukat,
telif hukuku dava, İstanbul vergi avukatı, İstanbul boşanma avukatı,
boşanma avukatı, vergi avukatı tazminat avukatı, türkiye iş avukatı,
ticaret avukatı, miras avukatı, gayrimenkul avukatı |
